1/ Nieuwe vormen van gemeenschap – door prof. dr. Gijs van Oenen

 

Download hier de complete lezing:

'Gemeenschapsdragers' door Gijs van Oenen

Algemeen is waarneembaar dat individuen steeds vaker tijdelijke gemeenschappen vormen met het doel gezamenlijk iets tot stand te brengen. Technologische instrumenten als internet en mobiele telefoon spelen hierbij een belangrijke rol, maar vormen geen sluitende verklaring. De wil om met elkaar iets te ondernemen, of het nu een spel spelen is of spontaan een ‘stille’ proteststoet vormen, heeft waarschijnlijk diepere oorzaken. Maar welke? Die vraag heeft bij deze Sonsbeek-tentoonstelling een zekere urgentie gekregen door het grootschalige vertoon van gemeenschappelijkheid dat aan de opening voorafging. Bijna duizend inwoners van Arnhem, afkomstig uit alle lagen van de bevolking, droegen hierbij de kunstwerken, of delen daarvan, door de binnenstad in een plechtige, maar feestelijke Processie. Zij waren voor de gelegenheid georganiseerd in zogenaamde Gilden die soms bestonden uit leden van bestaande instellingen, zoals de Rotary of een carnavalsvereniging, maar vaker nog waren samengesteld uit individuen die zich voor de gelegenheid aaneen hadden gesloten, zoals gemeente-ambtenaren, advocaten of daklozen. De bereidheid samen de kunst te dragen was zo groot dat zelfs een Gilde kon ontstaan van christenen en moslims samen.
De Processie was een immens succes, en creeerde niet alleen een euforische stemming bij de deelnemers, maar ook bij het publiek dat in groten getale was toegestroomd en luid applaudiseerde. Sommige ad hoc gevormde gilden bestaan nog steeds en zorgen, in overleg met de kunstenaar, voor ‘hun’ kunstwerk.

 

Vragen:

• Heeft deze ‘nieuwe hang naar gemeenschappelijkheid’met verwarring over de grote hedendaagse politieke en economische veranderingen te maken?
• Is de tijd van het hyper-individualisme voorbij?
• Is sprake van een reactie op het globalisme?

• Is er sprake van een groeiend algemeen besef dat een samenleving alleen leefbaar blijft als er een zekere cohesie bestaat, hoe moeilijk ook te definieren?

Gijs van Oenen (1959) is sinds 1994 universitair docent aan de Faculteit der Wijsbegeerte van de Erasmus Universiteit Rotterdam. Daar houdt hij zich bezig met ethiek, rechtsfilosofie, politieke & sociale filosofie en filosofie van mens & cultuur. Hij is leider van het NWO-project "Interactive metal fatigue".
Gijs van Oenen werd geboren in 1959 en studeerde politicologie aan de Universiteit van Amsterdam. Hij studeerde af in 1986, en promoveerde in 1994 aan de juridische faculteit van dezelfde universiteit. Behalve aan de EUR werkt(e) hij aan de Academie van Bouwkunst Rotterdam, de Universiteit van Amsterdam, Webster University Leiden en de Hogeschool Haarlem.

Terug